Ποτέ πιο Μόνοι

«Έχεις νιώσει ποτέ την καρδιά σου να σπάει; Να χωρίζεται σε εκατοντάδες μικρά θραύσματα και να σκορπίζεται σ' ολόκληρο το κορμί σου, για να σε παραλύσει και να σε βουλιάξει και να σε πνίξει μέσα σε μια στιγμή μονάχα; Έχεις φανταστεί, ως συνέπεια αυτού σου του πόνου, το μυαλό σου ν' αχρηστεύεται και το κορμί σου να λιώνει; Να θέλεις όσο ποτέ άλλοτε να σβήσεις, να εξαφανιστείς; Εγώ το έχω νιώσει. Εκείνη τη νύχτα η καρδιά μου διαλύθηκε δυο φορές. Μια με την λάμψη στις καφετιές του ίριδες που έσβησε μόλις μας είδε, κι άλλη μια όταν μου έκλεισε το μάτι, μου έστειλε ένα φιλί από μακριά και απομακρύνθηκε. Κι έχει μείνει έτσι από τότε· σπασμένη και με τα θρύψαλα της θλίψης μου να ρέουν σ' όλο μου το αίμα».
Σ' ένα δυστοπικό μέλλον όπου η γη έχει χωριστεί στα δυο και τα αντιμαχόμενα ημισφαίρια που την αποτελούν πολεμάνε για το νερό, όπου η οπισθοδρομική κοινωνία υπαγορεύει αυταρχικά και κατευθύνει συμφεροντολογικά οτιδήποτε αφορά στα άτομα που την αποτελούν, μέχρι και λεπτομέρειες του ιδιωτικού τους βίου, μια κοπέλα προσπαθεί ν' αναδειχθεί νικητής στον δικό της προσωπικό πόλεμο. Η Ωρόρα αποπειράται να επιλύσει τα ζητήματα που την απασχολούν και να γεφυρώσει το κενό που έχει αφήσει μέσα της ο θάνατος του πατέρα της και η απώλεια της αδελφής της με το να καταταγεί στον στρατό, όπου ευελπιστεί ότι θα σταματήσει να σκέφτεται πολύ, να μελαγχολεί και να πονάει. Την ίδια στιγμή ο Σαμψών, ένας μοναχικός στρατιώτης, της μαθαίνει πόσα της έχουν στερήσει, μέσα από την συνειδητοποίηση του ότι δεν μπορεί πια να επιλέξει ούτε το ποιον θα ερωτευτεί.

  Έχω αρχίσει να πιστεύω πως δεν το καταλαβαίνεις όταν είσαι ευτυχισμένος. Δεν συνειδητοποιείς την ευτυχία σου, δεν την αντιλαμβάνεσαι όσο τη ζεις, κι ας είσαι βυθισμένος μέσα της σαν όλα τα κουφάρια των πλεούμενων που κατάπιε ποτέ η θάλασσα από την αρχή της ιστορίας. Μόνο όταν αναδύεσαι στην επιφάνεια, την ξερή και άνυδρη και αφιλόξενη, έρχεσαι αντιμέτωπος με την σκληρή πραγματικότητα της παρακμής αυτής της νεκρής πλέον ευτυχίας σου.
  Νομίζω ότι κάτι τέτοιο μου συμβαίνει τώρα. Νομίζω πως αναδύθηκα κι εγώ απότομα στην ξερή, άνυδρη και αφιλόξενη επιφάνεια μιας ερήμου στης οποίας την όαση κολυμπούσα για έξι μήνες, και που τώρα μοιάζει σαν να πρόκειται απλώς για μια πικρή, γλυκιά παραίσθηση. Όπως εκείνες που αναπτύσσει κανείς όταν περιπλανιέται μόνος για πολύ καιρό στην έρημο. Μια όμορφη παραζάλη, μια ευπρόσδεκτη οφθαλμαπάτη. Λες και ήμουν υπέροχα μεθυσμένη για μισό χρόνο, κι έπειτα κάποιος, κάτι, με ανάγκασε να συνέλθω για να ξεκινήσω να αντιμετωπίζω ξανά την αλήθεια της ύπαρξής μου, που με πονάει, που με κάνει να υποφέρω, και που με αναγκάζει να θέλω να μεθύσω ξανά, να κολυμπήσω στο γλυκό κόκκινο κρασί που με μετέφερε στην ασφάλεια, σ' εκείνον τον βυθό με τα πούπουλα και τα ροδοπέταλα της οφθαλμαπάτης μου.
  Και, αν και πιθανώς δεν θα έπρεπε, τα όσα έγιναν, το πώς έληξε η ευτυχία μου, με κάνουν να πιστεύω πως, στην πραγματικότητα, δεν την είχα ποτέ. Ήμουν, ή δεν ήμουν ευτυχισμένη; 
  Τώρα, που έχουν περάσει σχεδόν δυο μήνες από 'κείνη τη νύχτα, νομίζω πως ήμουν όντως ευτυχισμένη. Νομίζω πως, ακόμη και νοερά, ζούσα όντως στον βυθό εκείνης της οάσεως, που με το γλυκό μπλε φως και τις ανταύγειες του ήλιου, την αργή κίνηση και την αλαφρότητα του νερού μ' έκανε να νιώθω ασφαλής και ολοκληρωμένη και γεμάτη. Μ' έκανε να νιώθω ξανά εγώ. Κατοικούσα εκεί, αυτός ήταν ο κόσμος μου, μικρός και απομονωμένος μα ευτυχισμένος μέσα στην έρημο της δυστυχίας των υπολοίπων, την οποία αναγκαζόμουν να επισκέπτομαι για λίγο πού και πού, και που, την τελευταία φορά που αναδύθηκα για να πάρω μια γεύση, μου πέρασε τις αλυσίδες από τις οποίες είχα καταφέρει να ξεφύγω και μ' απομάκρυνε από την ασφαλή, ενυδατωμένη νησίδα της ευτυχίας μου.
  Και μου στέρησε το μόνο άτομο που κατάφερνε να με τραβήξει κάτω σ' εκείνον τον όμορφο βυθό από πούπουλα και ροδοπέταλα, και που, χωρίς αυτό, ακόμη και η όαση της ελπίδας και της ευτυχίας μου είναι άνυδρη και ερειπωμένη, έρμαιο της δυστυχίας της ερήμου, που την λεηλατεί και την καταβροχθίζει και την σπαράζει έως ότου, εν τέλει, την πολιορκεί και την αφομοιώνει.

Mika Waltari: Ο Αιγύπτιος

Πρώτα πρώτα ένα σχόλιο σχετικά με την ιστορική αληθοφάνεια τούτου εδώ του μυθιστορήματος, με δεδομένο πως πρώτη φορά κυκλοφόρησε το 1945· μια εποχή αντικειμενικά αρκετά δύσκολη για όλη την Ευρώπη, πόσο μάλλον για την Φινλανδία, την πατρίδα του συγγραφέα, που η κατάστασή της ήταν τουλάχιστον πολυκύμαντη κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο: ο Μίκα Βαλτάρι δεν μάσησε. Παρά τα μαρτύρια της πατρίδας του, ο Μίκα Βαλτάρι κατάφερε να διεκπεραιώσει μια έρευνα τόσο άρτια, που θα μπορούσε να θεωρηθεί παραδειγματική ακόμη και για φοιτητές αρχαιολογίας (εμού συμπεριλαμβανομένης, δυστυχώς ή ευτυχώς...). Ο ανεξαρτήτως των συνθηκών πολύ καλλιεργημένος Μίκα Βαλτάρι παραθέτει τα γεγονότα με χρονική ακρίβεια και αρχαιολογική πιστότητα, ερμηνεύοντας τα κενά μέσα από το δικό του πολυμήχανο πρίσμα. Δημιουργεί ένα πλαίσιο ιστορικά ακέραιο αλλά και μυθοπλαστικά ελκυστικό, χτίζοντας με μαεστρία μια στιβαρή γέφυρα μεταξύ πραγματικών και λογοτεχνικών γεγονότων που μορφώνει και ταξιδεύει ταυτόχρονα.

Αφού αυτό το ξεκαθαρίσαμε, προχωράμε: ο ηλικιωμένος Σινούχε έχει, για καλή και κακή του τύχη, πάρα πολλά να αφηγηθεί. Ο ίδιος ο βασιλιάς Χορεμχέμπ τον έχει εξορίσει σε κάποιον τόπο μακριά από την Αίγυπτο, κι εκείνος δράττεται της ευκαιρίας, μέσα από τον πόνο του εξοστρακισμού και των γηρατειών του, να γράψει την ιστορία του. Από το πώς ανακάλυψε ότι δεν είναι βιολογικό τέκνο των γονιών του, των γηρασμένων Σενμούτ και Κίπα που τον βρήκαν μωρό ακόμη να πλέει εγκαταλελειμμένος σ' ένα καλάθι στον Νείλο, στην απόφαση του πατέρα του να γίνει γιατρός σαν και τον ίδιο, στον έρωτά του με την σαγηνευτική Νέφερ-Νέφερ-Νέφερ, που είναι τόσο ωραία όσο υποδηλώνει τ' όνομά της (nfr στα αιγυπτιακά σημαίνει ωραία, κι εδώ παρατίθεται τρεις φορές μαζί), ως τα ταξίδια του στην Εγγύς Ανατολή και την Μεσόγειο (μιας άλλης μορφής εξορία), τον ρόλο του ως σεβαστό στέλεχος της φαραωνικής αυλής και την ανάμιξή του σε μια τρομακτικού βεληνεκούς θρησκευτική μεταρρύθμιση. Με τον Καπτά, δούλο του και φίλο, πριν καταλήξουνε πάλι στην Αίγυπτο ταξιδεύουν από την Συρία στο Μιτάνι κι από την Βαβυλώνα στην Χαττούσα και στην Κρήτη, όπου αντιμετωπίζουν κινδύνους, τρελούς βασιλιάδες, ωραίες κοπέλες που χορεύουν ανάμεσα στους ταύρους, άγριους πολεμιστές με ιερά μαχαίρια και, στο τέλος, τον ίδιο τον Μινώταυρο. Για την κακή του τύχη κατηγορεί την μητέρα του, που του έδωσε το όνομα μιας μυθικής φιγούρας όλο κακοτυχία και μοναξιά, που θεωρεί ότι τον επηρέασε, και τα άστρα πάνω από το κεφάλι του, επειδή η μοίρα του ήταν γραμμένη εκεί πολύ πριν από τη γέννησή του.

Η γλώσσα είναι αριστουργηματική, πρώτα άκαμπτη και κρύα αλλά μοναδική όταν την συνηθίζεις, επιφανειακά παγωμένη αλλά τρομερά συναισθηματική στο βάθος, με περιγραφές τόπων και προσώπων που αποτυπώνονται στο μυαλό σχεδόν βιωματικά. Αν και περιμένεις αυτά που έρχονται, ιδίως αν είσαι και λιγάκι εξοικειωμένος με τα δρώμενα της εποχής (δεύτερο μισό του 14ου αιώνα π.Χ.: θρησκευτικές αναταρραχές, η πρωτεύουσα του ήλιου, Ακενατέν και Νεφερτίτη, επιβολή του τριαδικού μονοθεϊσμού), ο τρόπος που η ιστορία ξετυλίγεται έχει πολλές εκπλήξεις και ανατροπές, ορισμένες εκ των οποίων είναι και οι ιδέες με τις οποίες ο ίδιος ο συγγραφέας μπαλώνει τα ιστορικά ή αρχαιολογικά χάσματα. Αν και πρόκειται για αρκετά ογκώδες μυθιστόρημα η ταχύτητα είναι βατή και γρήγορη και οι σελίδες φεύγουν χωρίς να το καταλαβαίνεις, και ολοκληρώνοντας μένεις συγκινημένος, μ' ένα κενό. Ο Σινούχε, εξαιρετικά ανθρώπινος, εξαιρετικά κακότυχος, εξαιρετικά συμπαθής, θα μου λείψει πολύ και θα τον σκέφτομαι, και θα στενοχωριέμαι που, εν τέλει, κατέληξε μακριά από την αγαπημένη του Αίγυπτο.

(Αλλά θα σκέφτομαι πως, μιας που ο Χορεμχέμπ βασίλεψε κι αυτός ελάχιστα, μετά τον θάνατό του θα πρόλαβε να γυρίσει στην Αίγυπτο και να περάσει εκεί τις τελευταίες του μέρες).

Γενικώς, μονάχα ένα πράγμα με απογοήτευσε: ότι ο συγγραφέας δεν παρέθεσε την βιβλιογραφία του στην αρχή ή στο τέλος της ιστορίας.

ανάγνωση: 28 Ιουλίου με 30 Αυγούστου 2019

Η Κόκκινη Βασίλισσα

    Όταν η Κέιλιν Μπάτλερ αποφασίζει να επιστρέψει στον τόπο όπου γεννήθηκε μετά την ολοκλήρωση των σπουδών της στο Δουβλίνο, αναγκάζεται να αναβιώσει ένα παρελθόν από το οποίο, μέσω της τετραετούς αυτοεξορίας της, πάσχιζε να ξεφύγει.
    Έρχεται αντιμέτωπη με μια μητέρα που φαίνεται να αδιαφορεί, με έναν αδερφό που μοιάζει να κρύβει πολύ περισσότερα απ' όσα συζητά, κι έναν δολοφόνο κατά συρροή που δείχνει ότι προσπαθεί να μιμηθεί, αν όχι να συνεχίσει, το έργο που ξεκίνησε ένας δράστης λιγότερο από μισή δεκαετία πριν.

«Έδωσαν και όνομα στον δολοφόνο» την πληροφορεί ο Ράφαελ, τρίβοντας τα μάτια του με τον αντίχειρα και τον δείκτη και αγνοώντας το τηλέφωνό του που έχει αρχίσει να φωτίζεται και να δονείται. «Λένε πως είναι γυναίκα, γιατί οι άντρες δεν σκοτώνουν έτσι, δεν σκηνοθετούν».
«Πως τον βάφ... Την βάφτισαν;» ρωτάει η Κέιλιν με περιέργεια.
«Κόκκινη Βασίλισσα» απαντάει η Άντλιν με στόμφο, χωρίς να τραβήξει το χέρι της από την πλάτη του γιου της που δείχνει να ενοχλείται. «Η Κόκκινη Βασίλισσα. Φαίνεται να έχει μια αδυναμία στα κομμένα κεφάλια και στα κόκκινα τριαντάφυλλα».
Ο Ράφαελ διώχνει από πάνω του το χέρι της Άντλιν, αναστενάζει κουρασμένα μια φορά πίσω από τις παλάμες του, και ανακτά την συνηθισμένη του αυτοκυριαρχία. Απομακρύνεται από την μητέρα του και ανεβαίνει αργά τις σκάλες.
«Κέιλιν, έρχεσαι λίγο που σε θέλω;»

Μπορείτε να βαθμολογήσετε τη νουβέλα και να αφήσετε την κριτική σας στην σελίδα της στην πλατφόρμα του Goodreads, κάνοντας κλικ εδώ.

Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Εντύποις. 

Η Εποχή του Κυνηγιού

    Ακούγονται διάφορες φήμες για το δάσος που εκτείνεται πέρα από τα βορειοδυτικά προάστια της μεγάλης πόλης του Κιάπονσκανς. Τα πελώρια δέντρα του, οι απύθμενες λίμνες του και οι απόκρημνες πλαγιές του φιλοξενούν ανεξερεύνητα μυστικά που ακόμη και η επιστημονική κοινότητα της πόλης διστάζει να προσεγγίσει. Όλα όμως αλλάζουν μετά την ίδρυση της Σχολής Πειραματικών Σπουδών του Κιάπονσκανς, που οικοδομείται και λειτουργεί στο εσωτερικό του δάσους.
    Φιλοπερίεργοι νέοι, θαυμαστές του αγνώστου και της αδρεναλίνης, ηλικίας από δεκαεννέα έως είκοσι δύο ετών, φοιτούν στη σχολή με την ελπίδα να ανακαλύψουν κάποια από τα μυστικά της περιοχής· ανάμεσά τους ο Ντάντε Ρίεσσεν και η Λίλιμπεθ Έβερς. Κανένας όμως δεν έχει προβλέψει πως ο κίνδυνος ίσως είναι μεγαλύτερος και πιο άμεσος από τις αρχικές εκτιμήσεις της τοπικής κυβέρνησης, προχωρώντας έτσι στην πλήρη έκθεση των φοιτητών σε απειλές που θα μπορούσαν να τους οδηγήσουν ακόμη και στον θάνατο.

Ντάντε Ρίεσσεν: Στα δεκαεννιά του χρόνια ζει ακόμη την επαναστατική του εφηβεία, σε μια προσπάθεια να εναντιωθεί στην αντιδραστικότητα των γονιών του. Είναι το μοναχοπαίδι μιας από τις πλέον ευυπόληπτες οικογένειες της καλής κοινωνίας του Κιάπονσκανς, που με την στενομυαλιά και τον συντηρητισμό της καταπνίγει κάθε απόπειρα έκφρασης ταυτότητας από μέρους του. Η απάντησή του στην κατάκριση του κύκλου των γονιών του είναι τα μακριά μαλλιά και τα φαρδιά του ρούχα, που, όπως αναφέρει η Λίλιμπεθ Έβερς, διαμορφώνουν ένα γοητευτικό μα ατημέλητο παρουσιαστικό που τον κάνει να μοιάζει με τσιγγάνο.

Αποφασίζει να φοιτήσει στην Σχολή Πειραματικών Σπουδών του Κιάπονσκανς αποσκοπώντας στην αποτίναξη του ζυγού καταπίεσης που του επιβάλλει του περιβάλλον του, χωρίς ωστόσο να βρίσκεται σε θέση να ξεχάσει ότι, παρά το δικό του δίκιο, παρά την δική του οργή, έχει απογοητεύσει τους γονείς του.

Λίλιμπεθ Έβερς: Γόνος της μεσαίας αστικής τάξης αυτής της ακραία συντηρητικής μεγαλούπολης, ταίριαξε με τον Ντάντε από τα νηπιακά τους χρόνια μέσω των ασυνείδητων πολιτικών επιλογών τους. Μεγαλώνοντας, προσπαθώντας κι εκείνη να αντιδράσει στην επίκριση και τον σνομπισμό που φωλιάζουν στους κόλπους της κοινωνίας της, επέλεξε να διαφοροποιηθεί από τη μάζα υιοθετώντας τις στιλιστικές επιλογές του καλύτερου φίλου της. Με τα ράστα στα μαλλιά και τα δερμάτινα ρούχα της απολαμβάνει την κατάκριση που δέχεται, παράλληλα με την αποδοχή που γνωρίζει από τα άτομα της γενιάς της. Δεν διστάζει να ακολουθήσει τον Ντάντε στο ταξίδι του προς το δάσος, μιας και δεν είναι σίγουρη ακόμη για το πώς θέλει να αξιοποιήσει τη ζωή της, φυλάσσοντας στην άκρη του μυαλού της την μεθυστική ιδέα της ανεξαρτητοποίησης. Δεν φαντάζεται πως η ζωή της θα λάβει την τροπή που παίρνει μετά την έναρξη της φοίτησής της στην Σχολή Πειραματικών Σπουδών του Κιάπονσκανς, και, πολύ περισσότερο, ότι θα αναγκαστεί να ζήσει μακριά απ' όλους όσους νοιάζεται και αγαπά.

Όσσιαν Σχεν: Το παρελθόν του είναι άσχημο και ασαφές, όπως ακριβώς φαίνεται κι από τις επιμήκεις ουλές στην κοιλιά του. Αν και νεαρός στην ηλικία, λίγα μόλις χρόνια μεγαλύτερος από τον Ντάντε, έχει αναλάβει την ευθύνη της ηγεσίας μιας πολυπληθούς ομάδας που αποτελείται από άντρες που έχουν χαθεί στο δάσος, κι έχουν συσπειρωθεί για να εξασφαλίσουν την επιβίωσή τους. Τα σχιστά του μάτια κρύβουν φρικτά μυστικά που προκαλούν το δέος και τον σεβασμό των αντρών που ελέγχει, όμως πίσω απ' τον ψηλό, γερό κορμό του σκορπίζονται τα θραύσματα μιας ψυχής που έχει υποφέρει. Αποζητά απεγνωσμένα την εξιλέωση για κάτι που έκανε πριν από χρόνια, και αναθαρρεί όταν αντιλαμβάνεται ότι μπορεί να την διεκδικήσει μέσα από το πρόσωπο του Ντάντε.

Κάιν Ρις: Ένας ακόμη από τους απογόνους της καλής κοινωνίας του Κιάπονσκανς, που όμως στάθηκε τυχερός. Αν και, μαζί με τον Όσσιαν, έχει έρθει αντιμέτωπος με πολύ μεγάλες προκλήσεις, έχει καταφέρει να αντεπεξέλθει στις ολοένα διογκούμενες απαιτήσεις του κόσμου που ζει και να συγχωρέσει τον εαυτό του για τα λάθη του. Αναλαμβάνει την ομαλή προσαρμογή του Ντάντε στην ομάδα αντρών που τον προσεταίρισε, και καταφέρνει να τον αφομοιώσει γρήγορα μέσα απ' το χιούμορ και την υπομονή του. Είναι πιο έξυπνος απ' όσο δείχνει, κι ένας πιστός φίλος που θα μείνει στο πλάι του ως το τέλος.

Η φωνή του έσβησε και ο Ντάντε ένιωσε άσχημα που του το θύμισε. Αυτό που έκανε πριν τόσα χρόνια φαινόταν να τον στοιχειώνει ακόμη.
«Το μετάνιωσες ποτέ;» ρώτησε, μην μπορώντας να σταματήσει τον εαυτό του.
«Ναι. Το μετάνιωνα τόσα χρόνια».
Ο Ντάντε παραξενεύτηκε με την απάντησή του. 
«Το μετανιώνεις ακόμη;» 
Ο Όσσιαν του χαμογέλασε δειλά, ντροπαλά. Έφερε το χέρι του στο μάγουλο του Ντάντε, κι εκείνος ένιωσε το χάδι του ζεστό επάνω στο δέρμα του.
«Όχι, όχι πια».

Μπορείτε να βαθμολογήσετε το βιβλίο και να αφήσετε την κριτική σας στην σελίδα του στην πλατφόρμα του Goodreads κάνοντας κλικ εδώ.

Κυκλοφορεί από τις Πρότυπες Εκδόσεις Πηγή.