Donna Tartt: Η μυστική ιστορία

Ο Ρίτσαρντ Παπέν, αποφασισμένος να απεγκλωβιστεί από το περιβάλλον του το δίχως αγάπη κι ένα μέλλον που φαντάζει εξίσου άδειο και ανεπαρκές, αψηφά την εναντίωση της οικογένειάς του και αφήνει την Καλιφόρνια για να σπουδάσει κλασική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Βερμόντ. Εκεί, υπό την επιρροή του χαρισματικού καθηγητή Τζούλιαν Μόροου, που επίτηδες τον απομονώνει, όπως και τους υπόλοιπους πέντε φοιτητές του, από την λοιπή ακαδημαϊκή κοινότητα του Κολεγίου Χάμπτεν, εμπλέκεται, άμεσα ή έμμεσα, σε μια σειρά φρικτών γεγονότων που οδηγούν εν τέλει στην αναπόφευκτη κατακλείδα: την δολοφονία του φίλου και συμφοιτητή του Έντουαρντ –Μπάνι– Κόρκεραν, από τον ίδιο και τους άλλους τέσσερις επίλεκτους της ομάδας του Τζούλιαν Μόροου.

Με όλη την ένταση της αριστουργηματικής της γραφής, που αν και δεν δυσκολεύει στην ανάγνωση είναι εμφανές πως έχει προκύψει μέσα από μεγάλη αφοσίωση και επιμέλεια, η Ντόνα Ταρτ αφηγείται μια εντυπωσιακή ιστορία που δίνει την αίσθηση, ακριβώς λόγω αυτού του εκρηκτικού συναισθηματικού της πλούτου, μιας ειλικρινούς ημερολογιακής καταχώρησης. Ο εξομολογητικός τόνος του αφηγητή, η μετάνοια και η μελαγχολία του, ο τρόπος που εμμέσως κατηγορεί τον εαυτό του για την εμπιστοσύνη που έδειξε σ’ εκείνον που ανέλαβε τα ηνία για την εκτέλεση του σχεδίου της δολοφονίας, είναι τόσο απανταχού παρόντες, τόσο αισθητοί στις σελίδες και τόσο αληθινοί, ώστε το κείμενο στο τέλος εντυπώνεται όχι απλώς ως λογοτεχνικό έργο, αλλά ως συγκεκαλυμμένη ομολογία.

Αν και το κεντρικό σημείο της αφήγησης είναι η δολοφονία του Μπάνι, η ίδια η πράξη περιγράφεται, στην ουσία, κάπως παρασκηνιακά. Η Ταρτ δεν ενδιαφέρεται τόσο για το έγκλημα όσο για τον λόγο για τον οποίο διεπράχθη, με αποτέλεσμα το μυστήριο εδώ να μην είναι το ποιος, αλλά το γιατί. Και παρόλο που οι σελίδες είναι πολλές, παρόλο που γνωρίζουμε τι συνέβη και ποιος το έκανε από την αρχή και παρόλο που η αφετηρία της αφήγησης είναι το μηδέν –με τον Ρίτσαρντ πρώτα να εξιστορεί το απώτερο παρελθόν του–, το ενδιαφέρον διατηρείται σταθερά ακόμη και μετά τις εξηγήσεις, μετά την πράξη, μετά τις αντιδράσεις, έως τον αντίκτυπο που είχαν στους εμπλεκόμενους και που αποκτά χαρακτήρα στο τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου.

Η Μυστική Ιστορία είναι, εν πολλοίς, ένα πολύ δυνατό, πολύ ιδιαίτερο, πολύ προσωπικό μυθιστόρημα. Μου φάνηκε πως διαβάζοντας συμμετείχα σχεδόν βιωματικά, ορισμένες σκέψεις και ορισμένα συναισθήματα που δεν ήξερα πριν πώς να τα ορίσω πήραν εύκολα σάρκα και οστά μέσα από τις σελίδες, κι έμεινα στο τέλος μ' ένα μούδιασμα, μια μελαγχολία και την αίσθηση πως τόσο το κείμενο όσο και οι χαρακτήρες του θα μου λείψουν. Ήταν, για εμένα, το καλύτερο βιβλίο που διάβασα τα τελευταία επτά-οκτώ χρόνια.

ανάγνωση: 21 Σεπτεμβρίου με 8 Οκτωβρίου 2018

Αιωνιότητα: οι Συλλέκτες των Νεκρών

Η έπαυλη Κίνοχαρ, που με τους θρύλους που στρέφονται γύρω της ξυπνά την φαντασία των θαυμαστών του μεταφυσικού, για όσους δεν ασχολούνται με το κυνήγι φαντασμάτων πρόκειται σίγουρα για ένα μέρος φρικιαστικό, αφιλόξενο. Οι ισχυρισμοί των ντόπιων επάνω στα ορφανά που έχασαν την ζωή τους από την πυρκαγιά που την έπληξε προ εκατονταετίας, θέλουν τις ψυχές τους να έχουν στοιχειώσει το μέρος και να περιφέρονται γυρεύοντας εκδίκηση.
Αν και η Ελάιζα Ρέντγκρεϊβ δεν αγνοεί τις φήμες που αφορούν στην έπαυλη, αποφασίζει να αναλάβει την θέση της οικονόμου που αναζητά η ιδιοκτήτης της. Ταξιδεύει από το Λονδίνο στα πυκνά δάση της σκωτσέζικης επαρχίας, για να βρεθεί απομονωμένη στο σκοτεινό, βικτωριανό κτίσμα μαζί με την συνεργάτη της, Άιβορι Φόρεστερ, που παραληρεί από την αρχή με φρενήρη οράματα για πνεύματα και νεκρούς, τον κοντινό τους γείτονα, Ντάνιελ Έβανς, που μοιάζει να είναι ο μοναδικός σώος τας φρένας μέσα σ' αυτό το θέατρο της παράνοιας, και τον συγκάτοικό του, Έμπονι Βάγκνερ, που όχι μόνο δείχνει να υποφέρει, αλλά και φαίνεται πως θέλει να της κάνει κακό.

Ελάιζα Ρέντγκρεϊβ: Αν και πτυχιούχος της Βασιλικής Ακαδημίας των Τεχνών του Λονδίνου δυσκολεύεται να απορροφηθεί από την αγορά εργασίας, όπου και προσπαθεί να καταλάβει μια θέση ως εικονογράφος παιδικών βιβλίων, επειδή το καλλιτεχνικό της στιλ, αν και κλασικό, θεωρείται συντηρητικό, ξεπερασμένο. Αποφασίζει να απομακρυνθεί από το οικείο περιβάλλον της αξιοποιώντας την ευκαιρία να εργαστεί στην έπαυλη Κίνοχαρ, έτσι ώστε, εντός των έξι μηνών της
προγραμματισμένης της παραμονής, να συνθέσει ένα καλλιτεχνικά ποικιλόμορφο πορτφόλιο που θα την κάνει να διαφέρει από τους επαγγελματικούς ανταγωνιστές της. Οι φήμες σχετικά με το μέρος όπου πρόκειται να εργαστεί δεν την επηρεάζουν, ή τουλάχιστον έτσι πιστεύει. Μετά την πρώτη της μεταφυσική εμπειρία, την οποία βιώνει μαζί με τον αδερφό της λίγα μόλις μέτρα από το σπίτι της, αρχίζει να αντιμετωπίζει την διαμονή της εκεί με περισσότερη επιφυλακή. Όπως ίσως θα έπρεπε.

Άιβορι Φόρεστερ: Με την εύθραυστη ομορφιά και το ευάλωτο παρουσιαστικό της, αποπνέει από την αρχή κάτι το απόκοσμο. Αν και, όπως παρατηρεί η Ελάιζα, φαίνεται λες και είναι έτοιμη να διαλυθεί από στιγμή σε στιγμή σε νεραϊδόσκονη, ο δυναμισμός και το πείσμα της την καθιστούν λιγότερο τρωτή και περισσότερο κακό μπελά όσο η πλοκή προχωρά. Οι αφιλτράριστες ιδέες της και η μεγάλη της περιέργεια απειλούν πολλές φορές τις ισορροπίες που έχουν τεθεί μεταξύ των ενοίκων της έπαυλης, ενώ τα φρικιαστικά της οράματα τρομοκρατούν, πολλές φορές, τόσο τους άλλους όσο και την ίδια. Αν και προσπαθεί να καλύψει αυτή την πτυχή του εαυτού της με επισκέψεις σε γιατρούς και φάρμακα, υπάρχει κάτι που, παρά τις αγωνιώδεις απόπειρες της οικογένειάς της, δεν μπορεί να ξεπλύνει από πάνω της: μια σπανιότατη εκ γενετής ικανότητα που, σε αρκετές περιπτώσεις, θα αποβεί μοιραία.


  Ο ήχος της αναπνοής της έχει μεγεθυνθεί τόσο μέσα στην ανατριχιαστική σιγή, που την τρομάζει. Παρόλα αυτά, δεν την εμποδίζει απ' το να ακούσει τους αδύναμους λυγμούς που φαίνεται να προέρχονται από το τέρμα της ξύλινης σκάλας στην άκρη του διαδρόμου.
  Με την καρδιά της να βροντοχτυπά, η Ελάιζα ανεβαίνει αργά τα σκαλοπάτια. Μοιάζουν να έχουν σαπίσει και να έχουν μαλακώσει από την πολυκαιρία. Δεν αμφιβάλλει ότι τα έχει πια αλλοιώσει το σαράκι. Τα βήματά της είναι ελαφριά και διστακτικά όσο σκαρφαλώνει στο στενό, παλιό ξύλο με προσοχή.
  Οι λυγμοί ακούγονται όλο και πιο ξεκάθαρα όσο προχωράει στη σκάλα. Ακόμη και πριν τη δει, ξέρει ότι θα συναντήσει την Άιβορι στο τέρμα της.

  Έτσι και γίνεται. Η καρδιά της κλωτσάει και την αναγκάζει να διπλωθεί στα δύο εμπρός στο θέαμα της κοπέλας. Είναι πεσμένη μπροστά σε μια ξύλινη πόρτα, τόσο παλιά όσο και τα σαρακοφαγωμένα σκαλοπάτια πίσω της, με τα χέρια της να καλύπτουν το κεφάλι. Τα αυτιά της. Οι κόκκινες μπούκλες της κατρακυλούν στην πλάτη της ακατάστατες, σαν αιμάτινος καταρράκτης, και όσο από το λευκό της δέρμα διακρίνεται κάτω από τα μανίκια του φαρδιού μαύρου πουλόβερ της φαντάζει τώρα διάφανο.
 Η Ελάιζα τρέχει και γονατίζει δίπλα της, και την αγγίζει αδέξια προσπαθώντας να την κάνει να την κοιτάξει. Όσο πιο πολύ την χαϊδεύει, όμως, τόσο εκείνη τραβιέται.
  «Άιβορι, σε παρακαλώ, κοίταξέ με» την ικετεύει η Ελάιζα, χωρίς να πάρει τα χέρια της από το μπράτσο και τα μαλλιά της.
Μια αδύναμη κραυγούλα, σαν πνιχτός λυγμός, δραπετεύει από το λαρύγγι της Άιβορι, και δεν κάνει κάποιαν άλλη προσπάθεια να μιλήσει. Η Ελάιζα απελπίζεται. Δεν ξέρει τι να κάνει. Το μόνο που μπορεί να σκεφτεί, είναι να φωνάξει τον Ντάνιελ για να την κουβαλήσει με το ζόρι ως το δωμάτιό της. Γιατί, προς το παρόν, δεν φαίνεται πρόθυμη να αφήσει τη θέση της μπροστά στην πόρτα της απαγορευμένης σοφίτας.
  Κουνάει το κεφάλι της σε κατάφαση, σαν να θέλει να πείσει τον εαυτό της. Σφίγγει τα μπράτσα της Άιβορι στα δάχτυλά της σε μια προσπάθεια να της μεταδώσει όσο κουράγιο έχει απομείνει μέσα στην ίδια, και σηκώνεται όρθια για να τρέξει για βοήθεια στον Ντάνιελ. Ετοιμάζεται να πατήσει στο πρώτο σκαλοπάτι όταν το χέρι της Άιβορι τινάζεται με ταχύτητα και τυλίγεται γύρω από τον καρπό της. Τα μακριά της δάχτυλα σφίγγουν την Ελάιζα τόσο πολύ, που νιώθει την χούφτα της να κλείνει.
  «Σε παρακαλώ, μη με αφήνεις» λέει η Άιβορι με φωνή αγνώριστη, βραχνή, σαν να πηγάζει ακατέργαστη από το πίσω μέρος του λαιμού της. «Κάν' τους να σταματήσουν».
  «Ποιους;» ρωτάει η Ελάιζα, συγκλονισμένη, με περισσότερη δύναμη απ' όση θα 'θελε να χρησιμοποιήσει. «Ποιους να σταματήσω, Άιβορι;».
  Περιμένοντας την απάντηση της κοπέλας, ξαφνιάζεται διαπιστώνοντας ότι, όντως, θα έκανε οτιδήποτε περνούσε από το χέρι της για να ανακουφίσει την Άιβορι έστω και λίγο. Όμως εκείνη τραβιέται ξανά στον εαυτό της, δεν μιλάει. Θάβει το κεφάλι της ανάμεσα στα γόνατά της και ουρλιάζει σπαραχτικά, διαπεραστικά, και κάνει κάθε κύτταρο στο σώμα της Ελάιζα να υποφέρει. Όμως δεν αφήνει το χέρι της. Τα δάχτυλά της είναι ακόμη σφιχτά τυλιγμένα γύρω από τον καρπό της Ελάιζα, στάζοντας πάνω του κάτι πηχτό και ζεστό.
  Με τα άκρα της να τρέμουν, η Ελάιζα κοιτάζει τα δάχτυλα που σφίγγουν τον καρπό της. Τα νύχτα της Άιβορι έχουν σπάσει, και τρέχει αίμα από τις άκρες των δαχτύλων της. Δεν χρειάζονται πολλά για να καταλάβει πως, πριν έρθει, γρατζούναγε την πόρτα.
    «Τις φωνές» ψιθυρίζει η Άιβορι, κατρακυλώντας όλο και βαθύτερα μέσα στο ίδιο της το παρανοϊκό παραλήρημα. «Καν' τες να σταματήσουν. Πες τους ότι δεν μπορώ να τους βοηθήσω. Μου ζητάνε να τους σώσω».
   «Ποιοι, Άιβορι; Πού είναι;»
  Η Ελάιζα επιμένει, όμως τα μάτια της τώρα καίνε. Όταν η Άιβορι σηκώνει το κεφάλι της και στρέφει το βλέμμα της προς το μέρος της, καταλαβαίνει πως η κοπέλα πονάει. Τα μάτια της είναι κόκκινα και τα μάγουλά της μούσκεμα από τα δάκρυά της.
  «Τα ορφανά πίσω απ' την πόρτα».

Η Κόκκινη Βασίλισσα

    Όταν η Κέιλιν Μπάτλερ αποφασίζει να επιστρέψει στον τόπο όπου γεννήθηκε μετά την ολοκλήρωση των σπουδών της στο Δουβλίνο, αναγκάζεται να αναβιώσει ένα παρελθόν από το οποίο, μέσω της τετραετούς αυτοεξορίας της, πάσχιζε να ξεφύγει.
    Έρχεται αντιμέτωπη με μια μητέρα που φαίνεται να αδιαφορεί, με έναν αδερφό που μοιάζει να κρύβει πολύ περισσότερα απ' όσα συζητά, κι έναν δολοφόνο κατά συρροή που δείχνει ότι προσπαθεί να μιμηθεί, αν όχι να συνεχίσει, το έργο που ξεκίνησε ένας δράστης λιγότερο από μισή δεκαετία πριν.

«Έδωσαν και όνομα στον δολοφόνο» την πληροφορεί ο Ράφαελ, τρίβοντας τα μάτια του με τον αντίχειρα και τον δείκτη και αγνοώντας το τηλέφωνό του που έχει αρχίσει να φωτίζεται και να δονείται. «Λένε πως είναι γυναίκα, γιατί οι άντρες δεν σκοτώνουν έτσι, δεν σκηνοθετούν».
«Πως τον βάφ... Την βάφτισαν;» ρωτάει η Κέιλιν με περιέργεια.
«Κόκκινη Βασίλισσα» απαντάει η Άντλιν με στόμφο, χωρίς να τραβήξει το χέρι της από την πλάτη του γιου της που δείχνει να ενοχλείται. «Η Κόκκινη Βασίλισσα. Φαίνεται να έχει μια αδυναμία στα κομμένα κεφάλια και στα κόκκινα τριαντάφυλλα».
Ο Ράφαελ διώχνει από πάνω του το χέρι της Άντλιν, αναστενάζει κουρασμένα μια φορά πίσω από τις παλάμες του, και ανακτά την συνηθισμένη του αυτοκυριαρχία. Απομακρύνεται από την μητέρα του και ανεβαίνει αργά τις σκάλες.
«Κέιλιν, έρχεσαι λίγο που σε θέλω;»

Μπορείτε να βαθμολογήσετε τη νουβέλα και να αφήσετε την κριτική σας στην σελίδα της στην πλατφόρμα του Goodreads, κάνοντας κλικ εδώ.

Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Εντύποις. 

Η Εποχή του Κυνηγιού

    Ακούγονται διάφορες φήμες για το δάσος που εκτείνεται πέρα από τα βορειοδυτικά προάστια της μεγάλης πόλης του Κιάπονσκανς. Τα πελώρια δέντρα του, οι απύθμενες λίμνες του και οι απόκρημνες πλαγιές του φιλοξενούν ανεξερεύνητα μυστικά που ακόμη και η επιστημονική κοινότητα της πόλης διστάζει να προσεγγίσει. Όλα όμως αλλάζουν μετά την ίδρυση της Σχολής Πειραματικών Σπουδών του Κιάπονσκανς, που οικοδομείται και λειτουργεί στο εσωτερικό του δάσους.
    Φιλοπερίεργοι νέοι, θαυμαστές του αγνώστου και της αδρεναλίνης, ηλικίας από δεκαεννέα έως είκοσι δύο ετών, φοιτούν στη σχολή με την ελπίδα να ανακαλύψουν κάποια από τα μυστικά της περιοχής· ανάμεσά τους ο Ντάντε Ρίεσσεν και η Λίλιμπεθ Έβερς. Κανένας όμως δεν έχει προβλέψει πως ο κίνδυνος ίσως είναι μεγαλύτερος και πιο άμεσος από τις αρχικές εκτιμήσεις της τοπικής κυβέρνησης, προχωρώντας έτσι στην πλήρη έκθεση των φοιτητών σε απειλές που θα μπορούσαν να τους οδηγήσουν ακόμη και στον θάνατο.

Ντάντε Ρίεσσεν: Στα δεκαεννιά του χρόνια ζει ακόμη την επαναστατική του εφηβεία, σε μια προσπάθεια να εναντιωθεί στην αντιδραστικότητα των γονιών του. Είναι το μοναχοπαίδι μιας από τις πλέον ευυπόληπτες οικογένειες της καλής κοινωνίας του Κιάπονσκανς, που με την στενομυαλιά και τον συντηρητισμό της καταπνίγει κάθε απόπειρα έκφρασης ταυτότητας από μέρους του. Η απάντησή του στην κατάκριση του κύκλου των γονιών του είναι τα μακριά μαλλιά και τα φαρδιά του ρούχα, που, όπως αναφέρει η Λίλιμπεθ Έβερς, διαμορφώνουν ένα γοητευτικό μα ατημέλητο παρουσιαστικό που τον κάνει να μοιάζει με τσιγγάνο.

Αποφασίζει να φοιτήσει στην Σχολή Πειραματικών Σπουδών του Κιάπονσκανς αποσκοπώντας στην αποτίναξη του ζυγού καταπίεσης που του επιβάλλει του περιβάλλον του, χωρίς ωστόσο να βρίσκεται σε θέση να ξεχάσει ότι, παρά το δικό του δίκιο, παρά την δική του οργή, έχει απογοητεύσει τους γονείς του.

Λίλιμπεθ Έβερς: Γόνος της μεσαίας αστικής τάξης αυτής της ακραία συντηρητικής μεγαλούπολης, ταίριαξε με τον Ντάντε από τα νηπιακά τους χρόνια μέσω των ασυνείδητων πολιτικών επιλογών τους. Μεγαλώνοντας, προσπαθώντας κι εκείνη να αντιδράσει στην επίκριση και τον σνομπισμό που φωλιάζουν στους κόλπους της κοινωνίας της, επέλεξε να διαφοροποιηθεί από τη μάζα υιοθετώντας τις στιλιστικές επιλογές του καλύτερου φίλου της. Με τα ράστα στα μαλλιά και τα δερμάτινα ρούχα της απολαμβάνει την κατάκριση που δέχεται, παράλληλα με την αποδοχή που γνωρίζει από τα άτομα της γενιάς της. Δεν διστάζει να ακολουθήσει τον Ντάντε στο ταξίδι του προς το δάσος, μιας και δεν είναι σίγουρη ακόμη για το πώς θέλει να αξιοποιήσει τη ζωή της, φυλάσσοντας στην άκρη του μυαλού της την μεθυστική ιδέα της ανεξαρτητοποίησης. Δεν φαντάζεται πως η ζωή της θα λάβει την τροπή που παίρνει μετά την έναρξη της φοίτησής της στην Σχολή Πειραματικών Σπουδών του Κιάπονσκανς, και, πολύ περισσότερο, ότι θα αναγκαστεί να ζήσει μακριά απ' όλους όσους νοιάζεται και αγαπά.

Όσσιαν Σχεν: Το παρελθόν του είναι άσχημο και ασαφές, όπως ακριβώς φαίνεται κι από τις επιμήκεις ουλές στην κοιλιά του. Αν και νεαρός στην ηλικία, λίγα μόλις χρόνια μεγαλύτερος από τον Ντάντε, έχει αναλάβει την ευθύνη της ηγεσίας μιας πολυπληθούς ομάδας που αποτελείται από άντρες που έχουν χαθεί στο δάσος, κι έχουν συσπειρωθεί για να εξασφαλίσουν την επιβίωσή τους. Τα σχιστά του μάτια κρύβουν φρικτά μυστικά που προκαλούν το δέος και τον σεβασμό των αντρών που ελέγχει, όμως πίσω απ' τον ψηλό, γερό κορμό του σκορπίζονται τα θραύσματα μιας ψυχής που έχει υποφέρει. Αποζητά απεγνωσμένα την εξιλέωση για κάτι που έκανε πριν από χρόνια, και αναθαρρεί όταν αντιλαμβάνεται ότι μπορεί να την διεκδικήσει μέσα από το πρόσωπο του Ντάντε.

Κάιν Ρις: Ένας ακόμη από τους απογόνους της καλής κοινωνίας του Κιάπονσκανς, που όμως στάθηκε τυχερός. Αν και, μαζί με τον Όσσιαν, έχει έρθει αντιμέτωπος με πολύ μεγάλες προκλήσεις, έχει καταφέρει να αντεπεξέλθει στις ολοένα διογκούμενες απαιτήσεις του κόσμου που ζει και να συγχωρέσει τον εαυτό του για τα λάθη του. Αναλαμβάνει την ομαλή προσαρμογή του Ντάντε στην ομάδα αντρών που τον προσεταίρισε, και καταφέρνει να τον αφομοιώσει γρήγορα μέσα απ' το χιούμορ και την υπομονή του. Είναι πιο έξυπνος απ' όσο δείχνει, κι ένας πιστός φίλος που θα μείνει στο πλάι του ως το τέλος.

Η φωνή του έσβησε και ο Ντάντε ένιωσε άσχημα που του το θύμισε. Αυτό που έκανε πριν τόσα χρόνια φαινόταν να τον στοιχειώνει ακόμη.
«Το μετάνιωσες ποτέ;» ρώτησε, μην μπορώντας να σταματήσει τον εαυτό του.
«Ναι. Το μετάνιωνα τόσα χρόνια».
Ο Ντάντε παραξενεύτηκε με την απάντησή του. 
«Το μετανιώνεις ακόμη;» 
Ο Όσσιαν του χαμογέλασε δειλά, ντροπαλά. Έφερε το χέρι του στο μάγουλο του Ντάντε, κι εκείνος ένιωσε το χάδι του ζεστό επάνω στο δέρμα του.
«Όχι, όχι πια».

Μπορείτε να βαθμολογήσετε το βιβλίο και να αφήσετε την κριτική σας στην σελίδα του στην πλατφόρμα του Goodreads κάνοντας κλικ εδώ.

Κυκλοφορεί από τις Πρότυπες Εκδόσεις Πηγή.